પાઠ ૯: મજાનો ખજાનો

જવાબ: મારા ઘરમાં મને મારાં દાદા-દાદી અને ક્યારેક મમ્મી-પપ્પા વાર્તા કહે છે.

જવાબ: આ ઘટનામાં મને દાદા-દાદીનો બાળકો પ્રત્યેનો પ્રેમ અને તેઓ બાળકોને કહેવતો દ્વારા જે સચોટ સમજણ આપે છે તે ખૂબ ગમ્યું. કારણ કે તેનાથી બાળકોને જીવનનો બોધ મળે છે. તેમજ સોહમના મિત્રોએ તેને પ્રૉજેક્ટ પૂરો કરવામાં દિલ દઈને મદદ કરી તે સહકારની ભાવના પણ ગમી.

જવાબ: મેં "ધીરજનાં ફળ મીઠાં" અને "ઉતાવળે આંબા ન પાકે" કહેવતો પહેલાં સાંભળી હતી. મારાં દાદીમા જ્યારે હું કોઈ કામમાં ઉતાવળ કરતો ત્યારે આ કહેવતો મને સમજાવવા બોલતા હતા.

જવાબ: હા, મારા ઘરમાં પણ મારાં દાદા-દાદી અને પિતાજી ઘણીવાર વાતચીતમાં આવી કહેવતોનો ઉપયોગ કરે છે.

જવાબ: હા, મેં નિબંધ લેખનમાં અને શાળામાં વક્તવ્ય આપતી વખતે મારી વાતને વધુ સચોટ અને અસરકારક બનાવવા કહેવતનો ઉપયોગ કર્યો છે.

જવાબ:
(૧) મોરનાં ઈંડાં ચીતરવાં ન પડે.
(૨) એક કાંકરે બે પક્ષી મારવાં.

જવાબ: સોહમે ઉતાવળમાં બધા જ ગ્રહો ખોટી રીતે લગાવ્યા હતા. તેણે સૂર્યની સૌથી નજીક બુધ ગ્રહના બદલે ગુરુ અને ત્રીજા સ્થાને પૃથ્વીના બદલે શનિનો ગ્રહ લગાવી દીધો હતો.

જવાબ: સોહમને ખબર પડી કે તેની મહેનત પાણીમાં ગઈ છે અને હવે મારે આખેઆખો પ્રૉજેક્ટ ફરીથી કરવો પડશે. હજી તો ઉપગ્રહો, આકાશગંગા, તારા અને બીજું ઘણું બધું લગાવવાનું બાકી હતું.

જવાબ: સોહમનું મન તેના મિત્રોમાં જ હતું અને કાગળમાંથી થોડાક ગ્રહો તૈયાર કર્યા પછી આ બધું કામ કેવી રીતે પૂરું થશે તે વિચારીને તે થાકીને લમણે હાથ દઈને બેસી ગયો.

જવાબ: અમે શાળામાં વિજ્ઞાન પ્રદર્શન માટેના વર્કિંગ મૉડેલ્સ, પર્યાવરણ બચાવવા અંગેના ચાર્ટસ, ઐતિહાસિક સ્મારકોના ચિત્રો અને માહિતીનો સંગ્રહ, તથા સ્વચ્છતા અભિયાનના અલગ અલગ પ્રૉજેક્ટ્સ કરીએ છીએ.

જવાબ: મને પ્રૉજેક્ટ પૂરો કરવામાં મારાં માતા-પિતા, મોટા ભાઈ-બહેન, શિક્ષકો અને મારા મિત્રો મદદ કરે છે.

જવાબ: હા, એકવાર મારે શાળામાંથી ગણિતનું ઘણું બધું હોમવર્ક મળ્યું હતું અને મેં તે છેલ્લા દિવસ સુધી બાકી રાખ્યું હતું. જ્યારે સાંજે મિત્રો રમવા બોલાવવા આવ્યા અને મારું કામ હજુ બાકી હતું, ત્યારે ઉતાવળમાં હું ખૂબ અકળાઈ ગયો હતો.

જવાબ: વાતચીત દરમિયાન ઓછા શબ્દોમાં સચોટ અને અસરકારક રીતે વાત સમજાવવા માટે, તેમજ નિબંધ કે વક્તવ્યમાં ભાષાને વધારે આકર્ષક અને સમૃદ્ધ બનાવવા માટે અમે કહેવતનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.

જવાબ: આ કહેવતનો અર્થ એ છે કે એકતા અને સંપમાં ખૂબ મોટી તાકાત રહેલી છે. જેમ નાની કીડીઓ ભેગી થઈને મોટા અને શક્તિશાળી સાપને પણ ખેંચી શકે છે, તેમ જો ઘણા બધા લોકો એક થઈને કોઈ કઠિન કામ કરે તો તે પણ સહેલાઈથી અને ઝડપથી પાર પડી શકે છે.

જવાબ: દાદા પાસે ઉંમર અને જીવનનો બહોળો અનુભવ હોય છે. જ્યારે આપણે કોઈ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં મુકાઈએ અથવા ઉતાવળમાં કોઈ ભૂલ કરી બેસીએ, ત્યારે દાદા આપણને શાંતિથી અને ધીરજથી સાચો માર્ગ બતાવે છે. તેમની મદદ અને માર્ગદર્શનથી કોઈપણ અઘરું કામ સરળ અને દોષરહિત બને છે.

જવાબ: દાદાએ તેમના જીવનકાળ દરમિયાન પુષ્કળ પુસ્તકો વાંચ્યાં હોય છે અને ઘણા અનુભવો મેળવ્યા હોય છે. તેઓ રામાયણ, મહાભારત, પંચતંત્ર કે ઐતિહાસિક શૂરવીરોની અનેક જ્ઞાનવર્ધક વાર્તાઓ જાણતા હોય છે. નવરાશના સમયે તેઓ પોતાના પૌત્ર-પૌત્રીઓને આ વાર્તાઓ કહીને જ્ઞાન સાથે ગમ્મત અને સારા સંસ્કાર આપે છે.

જવાબ: કહેવત એ લોકોના વ્યાવહારિક અનુભવોના આધારે પરાપૂર્વથી બોલાતો શબ્દસમૂહ છે. જે વાત સમજાવવા માટે કદાચ દસ-પંદર લાંબા વાક્યો બોલવા પડે, તે જ વાત માત્ર એક જ કહેવત દ્વારા અત્યંત અસરકારક અને ટૂંકમાં રજૂ કરી શકાય છે. દાખલા તરીકે, સહકારનું મહત્વ સમજાવવા માત્ર "ઝાઝા હાથ રળિયામણા" કહેવું પૂરતું થઈ જાય છે.