સામાજિક વિજ્ઞાન ધોરણ 6 પ્રકરણ 2 આદિમાનવથી સ્થાયી જીવનની સફર - સ્વાધ્યાય

૧) આદિમાનવનું જીવન કેવું હતું?

જવાબ: (A) ભટકતું જીવન. આશરે વીસ લાખ વર્ષો પહેલાંના આદિમાનવો ભટકતું જીવન જીવતા અને શિકાર કરીને પોતાનો સમય વ્યતિત કરતા હતા.

૨) આદિમાનવો શિકાર કરવા માટે કયાં સાધનોનો ઉપયોગ કરતા નહોતા?

જવાબ: (A) બંદૂક. આદિમાનવો પથ્થર અને લાકડાનાં હથિયારો અને ઓજારોનો ઉપયોગ કરતાં, અને ક્યારેક હાડકાંનાં ઓજારોનો પણ ઉપયોગ કરતા.

૩) ભીમબેટકા કયા રાજ્યમાં આવેલું છે?

જવાબ: (A) મધ્યપ્રદેશ. ભીમબેટકા મધ્યપ્રદેશમાં આવેલું છે અને તે આદિમાનવોના વસવાટ માટેનું ઉત્તમ સ્થળ મળી આવ્યું છે.

૪) સ્થાયી જીવનથી આદિમાનવે કેવી પ્રવૃત્તિઓ શરૂ કરી નહોતી?

જવાબ: (D) ઉદ્યોગ. કૃષિની શરૂઆતે અને પશુપાલન પ્રવૃત્તિએ આદિમાનવને ભટકતા જીવનમાંથી સ્થાયી જીવન તરફ પરિવર્તિત કર્યો. જેના પરિણામે તેમણે કૃષિ અને પશુપાલન જેવી પ્રવૃત્તિઓ શરૂ કરી.

૧) સ્થાયી જીવન માટેની જરૂરિયાત શા માટે ઊભી થઈ?

જવાબ: સ્થાયી જીવન માટેની જરૂરિયાત ઊભી થઈ કારણ કે કૃષિની શરૂઆત થઈ. પાકને ઊગતાં થોડો સમય લાગે છે, તેને પાણીની જરૂર પડે છે અને પાક તૈયાર થતાં અનાજના છોડને કાપીને તેમાંથી અનાજ કાઢવું પડે છે. આ પ્રક્રિયાએ ભારતમાં સ્થાયી જીવનની શરૂઆત કરી. લોકો ધાન્ય ઉગાડવા પથ્થરનો ઉપયોગ કરવા લાગ્યા અને નદીના કિનારાની આસપાસ ધાન્ય ઉગાડવા લાગ્યા.

૨) અગ્નિના ઉપયોગથી આદિમાનવનાં જીવનમાં કેવું પરિવર્તન આવ્યું?

જવાબ: અગ્નિના ઉપયોગે આદિમાનવના જીવનમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન કર્યું. અગ્નિની મદદથી તેઓ માંસને શેકીને ખાઈ શકતા, અગ્નિનો ઉપયોગ પ્રકાશ મેળવવા માટે કરતા, તેમજ તેના ઉપયોગથી જંગલી પ્રાણીઓથી પોતાનું રક્ષણ કરી શકતા.

૩) આદિમાનવો કેવા પાકો ઉગાડતા હતા?

જવાબ: આદિમાનવો ઘઉં, જવ અને બાજરી જેવા પાકો ઉગાડતા હતા. મેહરગઢ અને ઈનામગાંવ જેવા સ્થળોએથી આ પાકોના પુરાવા મળ્યા છે.

૪) આદિમાનવો કેવાં પશુઓ પાળતા હતા?

જવાબ: આદિમાનવના સ્થાયી જીવનનો પ્રથમ સાથીદાર કે મિત્ર કૂતરો હતો. તે સિવાય તેઓ ઘેટાં-બકરાં અને ગાય-ભેંસ, ભૂંડ જેવાં પશુઓથી પણ પરિચિત હતા અને ધીમે-ધીમે તેમણે તેમની સાથે પણ સમાયોજન શરૂ કર્યું.