પ્રકરણ ૧૧: કુદરતનો અમૂલ્ય ખજાનો

જવાબ: (B) 21 %

જવાબ: (C) ઉત્તરાખંડ

જવાબ: (B) સૂર્યપ્રકાશ

જવાબ: (C) જુલાઈ

જવાબ: (D) LPG (પ્રવાહીકૃત પેટ્રોલિયમ વાયુ)

સાચો જવાબ:

• ૧ → (E) નાઇટ્રોજન વાયુ
• ૨ → (B) રાજસ્થાન
• ૩ → (A) વિશ્વ જળ દિવસ
• ૪ → (D) જુલાઈ મહિનો
• ૫ → (C) પ્રવાહીકૃત પેટ્રોલિયમ વાયુ

જવાબ: પ્રાચીન કાળમાં પથ્થરનો ઉપયોગ હથિયારો અને ઓજારો બનાવવા માટે થતો હતો.

જવાબ: 'ચિપકો આંદોલન' નો મુખ્ય હેતુ સામાન્ય લોકો દ્વારા વૃક્ષોની કાપણીને અટકાવવા અને જંગલોને બચાવવાનો હતો.

જવાબ: વાહનોમાં પ્રદૂષણ ઘટાડવા પેટ્રોલ-ડીઝલના બદલે કુદરતી વાયુ (CNG વગેરે) અને ઇલેક્ટ્રિક ઉર્જાનો ઉપયોગ વધારવો જોઈએ.

જવાબ: અશ્મિભૂત ઈંધણનું સંરક્ષણ કરવા આપણે જાહેર પરિવહન (બસ વગેરે) નો ઉપયોગ કરવો જોઈએ અથવા નજીકના સ્થળે જવા સાઇકલનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

જવાબ: ઓક્સિજન વાયુ વગર આપણે થોડી મિનિટ પણ જીવી શકતા નથી.

જવાબ: કારણ કે પેટ્રોલ અને ડીઝલ એ અશ્મિભૂત ઈંધણ છે અને પુનઃઅપ્રાપ્ય સંસાધન છે. જો તેનો આડેધડ ઉપયોગ કરીશું તો તે ભવિષ્યમાં ખૂટી જશે.

જવાબ: કારણ કે વૃક્ષો આપણને પ્રાણવાયુ (ઓક્સિજન) આપે છે, પર્યાવરણમાં હરિયાળી વધારે છે અને વરસાદ લાવવામાં તેમજ જમીનનું ધોવાણ અટકાવવામાં મદદરૂપ છે.

જવાબ: સાઇકલનો ઉપયોગ કરવાથી ઇંધણ (પેટ્રોલ) ની બચત થાય છે અને તેનાથી હવાનું કોઈ પણ જાતનું પ્રદૂષણ થતું નથી.

જવાબ: કારણ કે વરસાદી પાણીનો સંચય કરી તેને જમીનમાં ઉતારવાથી ભૂગર્ભ જળની સપાટી ઊંચી આવે છે અને ભવિષ્યમાં પીવાના પાણીની અછત નિવારી શકાય છે.

જવાબ: પૃથ્વી પરના તમામ સજીવોને જીવવા માટે ગરમી અને પ્રકાશ સૂર્ય પૂરો પાડે છે. વનસ્પતિને ખોરાક બનાવવા માટે પણ સૂર્યપ્રકાશ જરૂરી છે, તેથી સૂર્ય ઊર્જાનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.

જવાબ: વન મહોત્સવ એ સમગ્ર દેશમાં જુલાઈ મહિનામાં ઉજવવામાં આવતો એક અઠવાડિયાનો કાર્યક્રમ છે. આ ઉત્સવ દરમિયાન નવા છોડ અને વૃક્ષો વાવવામાં આવે છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ જંગલોને આદર આપવા માટે જાગૃતિ ફેલાવવાનો અને હરિયાળી વધારવાનો છે.

જવાબ: હવા એ વિવિધ વાયુઓનું મિશ્રણ છે. હવામાં મુખ્યત્વે 78% નાઇટ્રોજન વાયુ અને 21% ઓક્સિજન વાયુ રહેલો છે. બાકીના 1% ભાગમાં આર્ગોન, કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને અન્ય વાયુઓ રહેલા છે.

જવાબ: 1970 ના દાયકાની શરૂઆતમાં ઉત્તરાખંડમાં વૃક્ષોને બચાવવા માટે એક આંદોલન થયું હતું જેને ચિપકો આંદોલન કહે છે. તેમાં સ્થાનિક મહિલાઓએ સક્રિયપણે ભાગ લીધો હતો. વૃક્ષોને કાપવામાં ન આવે તે માટે તેઓ વૃક્ષોને ઘેરી વળ્યા અને તેને ભેટી પડ્યા હતા.

જવાબ: બ્રશ કરતી વખતે નળ ખુલ્લો રાખવાથી, ન્હાવા માટે ફુવારાનો વધુ પડતો ઉપયોગ કરવાથી અને વાસણ-કપડાં ધોવામાં પાણીનો બગાડ થાય છે.
ઉપાય: ૧. જરૂર પૂરતું જ પાણી વાપરવું. ૨. બ્રશ કરતી વખતે નળ બંધ રાખવો.

જવાબ: પવનચક્કીનો ઉપયોગ પવનઊર્જા મેળવી તેમાંથી વિદ્યુત (વીજળી) ઉત્પન્ન કરવા માટે થાય છે. આપણા દેશમાં તમિલનાડુનું મુપંડલ વિન્ડમિલ ફાર્મ, રાજસ્થાનનું જેસલમેર અને મહારાષ્ટ્રનું બ્રાહ્મણવેલ વિન્ડમિલ ફાર્મ મુખ્ય છે.